De manier waarop ons brein werkt wordt wel es vergeleken met een computer waarvan je de hardware niet kan updaten. Aan de software kan wel wat gesleuteld worden maar het is hard werken en bijna onmogelijk om diep ingesleten gewoontes te veranderen.

Wetenschappelijk onderzoek naar de plasticiteit van het zenuwstelsel en de hersenen toont echter aan dat dit beeld helemaal niet klopt.

Ons brein is een soort levende ‘hardware’ die zich voortdurend aanpast aan de informatie die het krijgt vanuit het lichaam via het netwerk van perifere zenuwen. Als je iets vaak herhaalt dan reageren de hersenen met aangroei van meer onderlinge verbindingen. Dit heeft als positief effect dat we in staat zijn om te leren, te evolueren, beter te worden, om maw nieuwe patronen te ontwikkelen. Tegelijkertijd heeft dit ook als gevolg dat bepaalde onbewuste en minder gunstige patronen (van spanning, houding, beweging, pijn, emoties, gedachten, etc…) steeds dieper ingeschreven worden in datzelfde brein. Dit kan leiden tot allerlei chronische klachten die ongeneeslijk lijken.

De kunst is nu om een manier te vinden om de patronen die je graag wil ontwikkelen bewust te ‘programmeren’ en de patronen die je niet langer dienen te ‘deprogrammeren’. Het grootste obstakel om iets te deprogrammeren is dat je je eerst moet bewust kunnen worden van dat patroon. Thomas Hanna spreekt in zijn boek ‘Somatics’ over senso-motorische-amnesie: door steeds weer dezelfde belastende bewegingen te herhalen of door trauma ontstaan patronen (en dus ook fysieke spanning) waar we ons nauwelijks van bewust zijn.

Somatics is één van de manieren waarop je je lichaam en je brein kan herprogrammeren. Het maakt gebruik van dezelfde principes die de natuur toepast om ons lichaam, zenuwstelsel en hersenen te ontwikkelen. Maar dan aangevuld met iets wat dit proces versnelt: bewuste aandacht of voelend waarnemen wat er precies gaande is in je lichaam.

Het belangrijkste hierbij is dat er voldoende ontspanning moet zijn om te kunnen voelen en leren. Jammer genoeg is het een menselijke gewoonte om eerder meer inspanning te doen om iets (af) te leren. Zowel op school, in sport, kunst en ook bij heel wat therapieën geldt vaak ‘no pain, no gain’. Blijkt nu dat dit er net voor zorgt dat het kwasi onmogelijk is om op die manier nieuwe en meer efficiënte patronen aan te leren.

Sporters, musici, dansers, filosofen,… die erin slagen om bijzondere prestaties neer te zetten slagen hier als bij toeval wel in. Meestal hebben ze gemeen dat wat ze doen ‘vanzelf’ lijkt te gaan. Het is mooi en inspirerend om hen te observeren, net omdat ze een spanningsvrije manier hebben gevonden om uit te blinken. Wie hen probeert na te bootsen met het principe van hard werken slaagt er zelden in om dit met dezelfde ‘uitstraling’ te doen.

Via somatics wordt het voor iedereen mogelijk om ‘uit te blinken’ of in ieder geval om met meer gemak, vertrouwen en voldoening te leren, te bewegen en te leven.

In eerste instantie kan dit gaan over pijnvrij kunnen bewegen. Maar al te vaak wordt geloofd dat het lichaam teveel is verouderd of aangetast om nog met meer gemak en minder pijn te kunnen leven. Door je brein te herprogrammeren kan je heel wat kwaliteit toevoegen aan je dagelijkse manier van bewegen.

Daarnaast kan somatics ook ingezet worden om met meer efficiëntie en gemak datgene te doen of bereiken wat je graag wil: lopen, fietsen, klimmen, dansen, yoga, musiceren, zingen, vrijduiken,…

Ik ervaar zelf als kinesitherapeut hoe krachtig dit proces is als ik werk met mensen met pijn of beperkingen. Soms lijkt het wonderbaarlijk hoe groot het effect is van zo weinig doen.

In mijn meest favoriete bezigheid – vrijduiken – ervaar ik zelf aan den lijve hoe somatics me helpt om elke vorm van spanning los te laten. Vrijduiken vraagt een hoge mate van lichamelijke beheersing om zo efficient mogelijk te bewegen onder water (en zo minder zuurstof te verbruiken) en om de oren te klaren als compensatie voor de steeds hoger worden druk onder water.

Meer dan 20 jaar geleden volgde ik een opleiding in de Feldenkrais methode. Moshe Feldenkrais was één van de eersten die deze principes in de praktijk heeft omgezet. Ondertussen zijn er heel wat anderen die zijn werk verder zetten.

Ik ervaar het als deel van mijn missie om deze technologie met zoveel mogelijk mensen te delen, Het is prachtig om het gezicht te zien van iemand die opnieuw blij is in lijf en geest.

Summary
Article Name
Somatics
Description
Somatics herprogrammeert je lichaam en brein door met bewuste aandacht nieuwe, aangename en (pijn)vrije bewegingspatronen te ontwikkelen.
Author
Publisher Name
Bart Denys Physio Yoga Freediving