Er zijn heel wat manieren om iets te realiseren in je leven en de wereld.
De eerste vraag is: welke is jouw manier?
De tweede is: ben je succesvol en ben je zo succesvol als je zou willen?
De derde vraag is: ben je voldaan en vervuld?
Als je helemaal bereikt wat je wil bereiken, je daarbij voldaan voelt en een vervullend leven leidt, dan ben je in alle opzichten een rijke mens en hoef je niet verder te lezen.
Om iets neer te zetten in je leven en in de wereld is het natuurlijk van belang voldoende actie te ondernemen, en te beschikken over de juiste vaardigheden en competenties. Ik neem aan dat hier niet het probleem ligt omdat je ofwel over de juiste competenties beschikt ofwel heel goed weet hoe je die kan verwerven.
Maar over hoeveel competenties je ook beschikt, en hoeveel actie je ook onderneemt, het zijn vooral je overtuigingen die zullen bepalen of je wel of niet succesvol bent. Je overtuigingen geven vorm aan hoe je handelt en hoe je omgaat met je competenties.
Als je al wat levenservaring hebt, en een zekere mate van succes kent in je leven dan ben je zeker al in staat om makkelijker te relativeren en meer tevreden te zijn met wat er is. Een bewonderenswaardige houding waarin veel kracht schuilt: je blijft rustiger, behoudt meer overzicht, kan makkelijker beslissingen nemen, enz… Het betekent ook dat je set aan overtuigingen relatief efficient is, en dat is een goede zaak.
Maar mag het meer zijn? En hoe zou het zijn als je overtuigingen je steunen om 100% van je potentieel te verwezenlijken?
Om je volle potentieel te bereiken is het nodig jezelf te onderzoeken: Is voor jou echt alles wat gebeurt helemaal goed in jouw ervaring? Of zijn er momenten waarin je nog angst voelt, of pijn, verdriet, kwaadheid, verzet, frustratie,… Zijn er nog momenten waarop niet alles loopt zoals je het zou willen? Lijken mensen of omstandigheden je nog tegen te werken?
Deze momenten zijn van onschatbare waarde: ze tonen je precies waar je nog gelooft in gedachten en overtuigingen die je weerhouden om je volle potentieel te realiseren.
Hoe ontstaan overtuigingen?
De mens wordt geboren in relatieve vrijheid: een pasgeboren baby is zich niet bewust van enige vorm van afscheiding. Er is nog geen ontwikkeling van een afzonderlijke ‘ik’. Een baby is nog totaal verbonden met wat er is in het moment. Als het honger heeft, heeft het totaal en helemaal honger, als er tevredenheid is, dan is die even compleet. De overgang tussen het ene gevoel en het volgen- de gevoel is onmiddellijk: er blijft niets hangen (cfr het beeld van een baby die lacht door zijn tranen heen is ons allen bekend).
Door onze omgeving eigenen we ons steeds meer beperkingen toe. We leren ons gedrag aanpassen aan de omgeving (ouders, opvoeders,…) om liefde (aandacht, voedsel, warmte,…) te vrijwaren en om wat ongewenst is te vermijden (pijn, afwijzing, straf,…).
Via het aanleren van nieuwe vaardigheden proberen we ons zo goed mogelijk aan te passen, en leren we steeds meer geloof hechten aan de overtuiging dat we ‘zijn’ wat we ‘kennen’ en wat we ‘doen’.
Door het aanleren van deze competenties, en door het ons leren aanpassen van ons gedrag (aangemoedigd door onze omgeving) én door copieergedrag leren we die overtuigingen aannemen die ons in staat stellen in die omgeving te overleven (te voldoen aan onze eigen noden, wensen, behoeftes).
Op basis van onze overtuigingen/waarden vormen we een identiteit, een persoonlijkheid. We ‘zijn’ dan wie we ‘denken’ dat we zijn. We zijn onze overtuigingen.
Van zodra er een beperking zit in onze overtuiging, zijn we zelf beperkt, en niet langer vrij.
Het is mijn overtuiging dat dit proces noodzakelijk is: het ervaren van de beperking creëert een vorm van druk of frictie, die nodig is om ‘wakker’ te worden, om letterlijk te voelen wat de gevolgen zijn van onze overtuigingen. De pijn die we hierbij ervaren is dan een stimulans om op zoek te gaan naar de verloren vrijheid, elke levend wezen heeft een natuurlijke tendens om te doen wat nodig is om zich weg te bewegen van de pijn.
Daarnaast vormt de pijn een mogelijke leidraad: datgene wat ons het meest raakt wijst ons het duidelijkst op onze beperkingen. Door ze volledig te durven waarnemen, wordt het mogelijk ze los te laten en ons meer vrij en vervuld te voelen.
Die natuurlijke tendens om ‘weg’ te bewegen van de pijn houdt echter ook een valkuil in: we kunnen er ook voor kiezen onszelf te verdoven om niet langer de pijn te moeten voelen.
Waar zitten die overtuigingen?
Een mens vormt een ondeelbaar geheel. Wat je denkt (mentale veld) is van invloed op hoe je je voelt (emotionele veld), op hoe je lichaam reageert (fysieke veld) , op hoe je in de wereld staat (spirituele veld). En al deze velden beïnvloeden elkaar.
Een overtuiging is niet louter een mentaal gegeven. Een overtuiging zit verankerd in alle velden. Als je een overtuiging die voor jou niet langer nuttig is wil loslaten is het daarom van belang er al deze velden in te betrekken.
Van zodra je een vorm van ‘lijden’ (negatieve stress) ervaart is er een overtuiging actief: op z’n minst de overtuiging dat de pijn of het ongemak dat je nu ervaart er niet mag zijn, terwijl het er duidelijk wel is. Merk op dat pijn niet noodzakelijk leidt tot lijden
Hoe geven overtuigingen vorm aan ons leven?
Om hierop te kunnen antwoorden is het nuttig te kijken naar hoe onze zintuigen werken. We zijn ervan overtuigd dat wat we zien, horen, waarnemen er ook werkelijk is. Heel wat wetenschappelijke experimenten tonen echter duidelijk aan dat wat ‘er echt is’ voor de éne mens, er even goed helemaal niet kan zijn voor de ander.
Onze zintuigen zelf zijn receptoren. Ze ontvangen prikkels uit de omgeving en sturen die door naar de hersenen. In de hersenen gebeurt er een intense filtering. Als we werkelijk alle prikkels bewust zouden moeten verwerken, dan zou ons leven een hel zijn. Deze filtering is echter niet ‘neutraal’, maar is ‘verkleurd’, en niet in het minst door onze overtuigingen.
Vanuit de hersenen wordt onze ‘interpretatie’ naar buiten geprojecteerd, en dat is dan wat we zien, horen, ruiken, proeven, voelen,… En vandaaruit reageren en handelen we en geven we vorm aan de wereld. We maken een wereld naar het beeld dat we hebben van onszelf, de mensen en de wereld.
En de reden dat we hiermee blijven doorgaan is omdat we door onze manier van ‘kijken’ continu bevestiging krijgen dat onze overtuigingen juist zijn. Als vanzelf vinden we mensen die met ons dezelfde mening delen, dezelfde voorkeuren hebben, enz… De enige hint die we krijgen dat onze overtuigingen niet ‘waar’ zijn is wanneer we lijden, maw wanneer we negatieve stress ervaren.
Opnieuw door de aard van onze zintuigen zijn we echter geneigd de oorzaak voor die stress, of weerstand, of pijn… te zoeken in de buitenwereld. Sommigen vinden de oorzaak ook in hun binnenwereld: ‘ik ben zo’, ‘ik ben niet ok of niet goed genoeg…’
Terwijl de waarlijke oorzaak ligt in de overtuigingen die we hebben.
Hoe overtuigingen oplossen en transformeren?
Deze topic is een gans boek waard maar ik ga me hier echt beperken tot een minimum. De methode die ik hiervoor gebruik is grotendeels gebaseerd op mijn ervaring met The Work van Byron Katie, NLP en lichaamsgerichte coaching.
De eerste stap is het identificeren van de overtuiging.
En het hoeft niet onmiddellijk de diepste, meest verborgen overtuiging te zijn. De structuur van overtuigingen lijkt op de structuur van een ajuin. Laag na laag kan je ontmantelen.
Stap twee is het effect van die overtuiging ervaren. Zowel de lichamelijke reacties, als beelden, gevoelens, herinneringen, geluiden, smaken, enz. Je gaat jezelf maw helemaal associëren met de overtuiging.
Stap drie is er om je helemaal te dissociëren. Je neemt afstand van de overtuiging en je observeert wat er met je gebeurt als je die overtuiging niet langer kan geloven.
Stap vier is dat je de overtuiging gaat omkeren en onderzoekt of deze omgekeerde overtuiging evenzeer of zelfs nog meer waar kan zijn in jouw ervaring.
Stap vijf is dat je terugkeert naar je leven en ontdekt hoe je nu reageert en handelt, en te observeren of en wanneer diezelfde overtuiging nog naar boven komt. Soms is het nodig diezelfde overtuiging of een gelijkaardige overtuiging opnieuw aan bovenstaand proces te onderwerpen.
Overtuigingen worden gewoontes, gewoontes kunnen heel diep ingesleten zitten in ons systeem. Het loslaten ervan vraagt tijd. Je kan het vergelijken met een slinger die langzaam stil valt: je slingert tussen nog geloven in je overtuiging en er niet meer in geloven.
De grote lijnen van de preciese methodiek om deze stappen in de praktijk te brengen is terug te vinden in heel wat naslagwerken over nlp, coaching en The Work van Byron Katie (www.thework.com – Byron Katie)
De ervaring leert dat er een paar valkuilen zijn in dit proces:
* het louter mentaal overlopen van de verschillende stappen heeft nauwelijks effect. Je dient de effecten van de overtuiging te voelen tot in het concrete fysieke veld.
* het onmiddellijk bewegen naar de omkering is nutteloos en versterkt mogelijks je overtuiging.
* het gegeven dat het een proces is die tijd vraagt kan de indruk wekken dat de verschillende stappen geen nut hebben – heb geduld en observeer jezelf en je leven
Daarom net is het goed je in dit proces te laten begeleiden door een professional die in staat is je te ondersteunen bij het zetten van de verschillende stappen. Liefst een professional die zelf voldoende dit proces heeft doorlopen.
Het bovenstaande proces vormt een belangrijk deel van mijn leven en mijn werk. Je bent van harte welkom met je vragen of voor een coaching op maat.